Na terenie Gminy Narew znajduje się 38 sołectw obejmujących
48 miejscowości. Aby zapoznać się z położeniem poszczególnych miejscowości zobacz MAPĘ GMINY.
Ancuty to dawna wieś bojarska założona najprawdopodobniej w
XV wieku. Bojarzy byli drobną szlachtą ruską, mieszkającą głównie przy traktach
królewskich w celu zapewnienia podróżnym bezpieczeństwa, utrzymania dróg i
roznoszenia listów między dworami. Nazwa Ancuty pochodzi od nazwiska właśnie
takiegoż bojara - Anczuczycza, który mieszkał tu w 1560 roku.
Białki (Bielky) to niewielka wieś założona przed 1540
rokiem. Miejscowość ta, położona wśród lasów, łąk i pól, jest najdalej
wysuniętą na północ wsią Gminy Narew.
Chrabostówka (Chrabustówka) założona została pomiędzy 1789 a 1800 rokiem.
Przeprowadzone tu w 1991 roku badania archeologiczne i odkryte wówczas w
zachodniej części wsi ślady osad dowodzą jednak, iż osadnictwo rozpoczęło się
tu już w X-XV w. Wieś położona jest przy trasie Narew – Hajnówka.
Cimochy (Tymochy, Timochy) to dawna wieś
leśnictwa bielskiego, założona najprawdopodobniej w wieku XVIII. Obecnie
zaledwie kilka domów zamieszkuje tutaj niespełna 30 mieszkańców.
Doratynka (Dorotynka, Dorohatynka), dawna siedziba starosty
narewskiego, założona została przed rokiem 1627. Do sołectwa Doratynka należą
dwie pobliskie wsie: Skaryszewo i Nowosiółki. Doratynka – niewielka, bo
zamieszkała przez niespełna 60 osób wieś, jest oddalona o ok. 2 km od trasy Narew – Bielsk
Podlaski.
Gorędy zwano dawniej Horodowszczyzną, Gorędowszczyzną,
Harendowszczyzną lub Gorędowizną. Powstanie tej niewielkiej wsi datuje się na
lata 1775 – 1789. Licząca 9 domów i 20 mieszkańców miejscowość położona jest w
pobliżu drogi z Narwi do Michałowa, wśród lasów i w bardzo bliskiej odległości
do rzeki.
Gorodczyno, wieś należąca do probostwa narewskiego, założona
została między 1528 a
1575 rokiem. Dawna nazwa kulturalna Horodczyn pierwotnie zapewne oznaczała
folwark, osadę należącą do miasta, zamku.
Gorodzisko, zwane także Grodziskiem, założone zostało
zapewne w latach 1765 – 1772. Jest to dawna wieś leśnictwa bielskiego. Nazwa
kulturalna – grodziszcze, grodzisko oznacza "miejsce, gdzie kiedyś był
gród", a z rosyjskiego natomiast gorodiszcze to "resztki ruin
miasta, osady, twierdzy, umocnień obronnych".
Powstanie wsi Gradoczno (Hradoczno, Hradeczno) datuje się na
lata 1661 – 1664. Jest to dawna wieś starostwa bielskiego. Tą niewielką
miejscowość zamieszkuje niespełna 50 osób.
Wieś Istok
założono najprawdopodobniej przed rokiem 1570. Nazwa topograficzna - Stok -
oznaczająca strumień, potok lub spływ dwóch rzek może świadczyć o tym, iż wieś
założono w pobliżu wypływającego źródła.
Iwanki, założone prawdopodobnie w XV wieku, były dawniej
wsią bojarską. Bojarzy, będący drobną szlachtą ruską, osadzani byli tu dla
utrzymania dróg, zapewnienia bezpieczeństwa podróżnym a także podtrzymywania
kontaktów między dworami. Nazwa wsi wywodzi się od imienia bojara Iwańca
Miłoszewicza, który wraz z braćmi osiedlił się w końcu XV wieku nad rzeką
Hwozdnicą.
Janowo to dawna wieś starostwa bielskiego, założona
najprawdopodobniej przed 1540 rokiem. Obecnie do sołectwa Janowo należy
sąsiednia wieś Kaczały. Obie miejscowości położone są w zachodniej części Gminy
Narew. Niewielkie Janowo zamieszkuje niespełna 50 osób, w Kaczałach natomiast
mieszka jedynie 6 osób.
Kaczały są niewielką acz niezwykle uroczą wsią należącą do
sołectwa Janowo. Znajdują się tu jedynie 4 zamieszkałe domy. Miejscowość
położona jest nad brzegiem rzeki Narew i otoczona pięknymi krajobrazami
nadnarwiańskich pól, łąk i lasów.
Początki Kotłówki datuje się na 1764 rok, jako dawną wieś
leśnictwa bielskiego. Ta niewielka miejscowość położona jest w południowej
części Gminy Narew, przy drodze z Tyniewicz Dużych do Łosinki, a zamieszkuje ją
ponad 60 osób, których głównym zajęciem jest rolnictwo.
Koweła jest dawną wsią leśnictwa bielskiego.
Najprawdopodobniej założona została w I połowie XVIII wieku. W Kowele znajduje
się 15 zamieszkałych domostw. Z niespełna 60 mieszkańców większość zajmuje się
uprawą roli i hodowlą zwierząt gospodarskich.
Koźliki są dawną wsią starostwa bielskiego, a powstanie ich
datuje się na rok 1576. Jest to najdalej na zachód usytuowana miejscowość Gminy
Narew, położona nad brzegiem rzeki Narew. Koźliki są typową wsią rolniczą,
którą zamieszkuje około 60 osób.
Krzywiec (Krywiec) jest dawną wsią leśnictwa bielskiego.
Początki istnienia tej miejscowości datuje się na lata 1765 – 1772. Krzywiec
jest nazwą topograficzną i pochodzi od nazwy rzeki Krzywiec (obecnie
Krzywczanka) przepływającej obok wsi. Miejscowość ta leży około 1,5 km na wschód od drogi z
Narwi do Hajnówki i niecałe 3
km od skraju Puszczy Białowieskiej.
Kutowa jest dawną wsią leśnictwa bielskiego,
założoną w latach 1772 – 1789. Jest to niewielka wieś zamieszkała przez około 50
osób, położona w południowej części Gminy Narew. Gwarowo nazywana jest
Kutowaja, a nazwa pochodzi prawdopodobnie od tradycyjno-cerkiewnego imienia
Kutonij.
Lachy to dawna wieś probostwa bielskiego. Wieś założona
zostały najprawdopodobniej w 1575 roku. Ta niewielka wieś usytuowana jest w
zachodniej części Gminy Narew, ponad 3 km od trasy Narew – Bielsk Podlaski.
Miejscowość zamieszkuje prawie 90 osób.
Łopuchówka (Łapuchówka) jest wsią dawnego probostwa
narewskiego założoną w roku 1575. Jest to niewielka miejscowość położona na
południu Gminy Narew. Zamieszkuje ją niespełna 50 osób, w większości
trudniących się rolnictwem.
Łosinka to dawna wieś chłopów królewskich w leśnictwie
bielskim. Założona została w II połowie XVIII wieku w latach 1772 – 1789.
Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z roku 1788 - "...była to wieś
chłopów królewskich w leśnictwie bielskim na 24 włókach, licząca 43
dymy...". Podczas I wojny światowej od 1915 roku prawie wszyscy mieszkańcy
wsi na skutek ewakuacji przez kilka lat przebywali w Rosji.
Makówka (Makowka) jest wsią założoną najprawdopodobniej w
roku 1560, kiedy to na gruntach miasta Narew wymierzono sioło Makowo. Dawniej
uważana była za przedmieście Narwi. Nazwa topograficzna miejscowości pochodzi
od nazwy rzeczki Makówka (obecnie Sosnówka), na której prawym brzegu powstała
wieś.
Narew to dawne miasto królewskie położone nad malowniczą
rzeką Narew, założone na prawie chełmińskim w 1514 roku. Obecnie Narew nie
posiada praw miejskich - utraciła je w 1934 roku w wyniku upadku gospodarczego
miasta w XIX wieku. Miejscowość zamieszkuje około 1500 mieszkańców.
Nowiny (Nowinnik) to niewielka wieś założona prawdopodobnie
w roku 1764. miejscowość położona jest w południowej części Gminy Narew, a
zamieszkuje ją około 40 osób.
Odrynki są wsią założoną w XVII wieku na gruntach dawnego
miasta Narew. Położone są w północno-wschodniej części Gminy Narew w bardzo
niewielkiej odległości od rzeki Narew. Zamieszkuje je 110 osób trudniących się
głównie rolnictwem.
Ogrodniki to dawna wieś bojarska, założona prawdopodobnie w
XV wieku, kiedy to nad rzeką Hoźną osadzono bojarów zamku bielskiego. Rzeka
Hoźna, będąca prawym dopływem Narwi, obecnie nosi nazwę Ruda. Nazwa rzeki
powstała na początku XIX wieku od nazwy uroczyska Rudnica.
Przybudki, których gwarowa nazwa brzmi Prybudki, to dawna
wieś leśnictwa bielskiego, która założona została w latach 1772 – 1789. Wieś ta
leży we wschodniej części Gminy Narew, około 2 km od trasy Narew –
Hajnówka. Zamieszkuje tu około 60 osób.
Puchły to urocza wieś położona w zachodniej części Gminy
Narew w dolinie rzek Narwi i Rudni. Jest to niewielka, którą na stałe
zamieszkuje niespełna 40 osób. W roku 1561 istniał tu dwór. Nazwa miejscowości
pochodzi od nazwy osobowej, być może od nazwiska syna wójta z Trościanicy
Tomasza Puchłowicza.
Rybaki to dawna wieś leśnictwa bielskiego, założona w latach
1772-1789. Miejscowość, którą zamieszkuje około 40 osób, jest położona we
wschodniej części Gminy Narew.
Skaryszewo to wieś założona w XVII-XVIII wieku na gruntach
miasta Narew. Akta metrykalne cerkiewne mówią, iż w latach 1760-1895 Skaryszewo
nosiło miano przedmieścia miasta Narew.
Wieś Soce jest to dawna wieś starostwa bielskiego. Nazwa wsi
wiąże się z pewnym podaniem. Otóż, kiedy w te strony przybyli pierwsi osadnicy,
napotkali tu niewielkie źródełko, sączącą się z ziemi wodę. Założoną w tym
miejscu osadę nazwali Soce – od socenia, czyli sączenia.
Trześcianka to wieś położona w zachodniej części Gminy Narew
przy trasie z Narwi do Białegostoku. Jest to największa wieś należąca do Krainy
Otwartych Okiennic i liczy niemal 270 mieszkańców. Miejscowa ludność głównie
wyznania prawosławnego trudni się przede wszystkim rolnictwem, część dojeżdża
także do pracy do pobliskiej Narwi a nawet do bardziej odległych Hajnówki i
Białegostoku.
Tyniewicze Duże to wieś założona w XVII-XVIII w. na gruntach
miasta Narew. W XVIII wieku miejscowość nosiła miano przedmieścia Narwi.
Dawniej miejscowość nosiła urzędową nazwę Tyniewicze Wielkie, jednak po
konsultacji z mieszkańcami, którzy swoją wieś nazywali Tyniewicze Duże,
postanowiono na taką też zmienić nazwę wsi.
Tyniewicze Małe to wieś założona w XVII-XVIII w. na gruntach
miasta Narew. W latach 1775-1789 XVIII wieku miejscowość nosiła miano
przedmieścia Narwi. Nazwa Tyniewicze to nazwa patronimiczna, pochodząca
prawdopodobnie od imienia tradycyjno-cerkiewnego Timon. Człon wyróżniający Małe
jest natomiast nazwą topograficzną.
Waniewo (Waniowo) jest to dawna wieś miejska, założona
prawdopodobnie w roku 1560; niegdyś nazywana przedmieściem lub siołem miasta
Narew. Waniewo to nazwa dzierżawcza pochodząca od imienia Wania, będącego
zdrobnieniem wschodniosłowiańskiego imienia Iwan.
Waśki to dawna wieś leśnictwa bielskiego, założona
najprawdopodobniej przed rokiem 1611. Waśki to nazwa rodowa od nazwy osobowej
Waśko będącej zdrobnieniem imienia tradycyjno-cerkiewnego Wasilij. Jest to
miejscowość zamieszkiwana głównie przez ludzi wyznania prawosławnego.