Parafia prawosławna Podwyższenia Krzyża Świętego w Narwi jest największą parafią Gminy Narew. Proboszczem parafii jest ks. mitrat Bazyli Roszczenko, który pełni jednocześnie funkcję dziekana dekanatu narewskiego diecezji warszawsko - bielskiej. W skład parafii wchodzą następujące miejscowości: Narew, Bruszkowszczyzna, Chrabostówka, Cimochy, Cisy, Doratynka, Gorędy, Hajdukowszczyzna, Gramotne, Kaczały, Makówka, Nowosiółki, Odrynki, Paszkowszczyzna, Podwaśki, Rohozy, Rybaki, Skaryszewo, Waniewo oraz Waśki. Na terenie parafii znajduje się Cerkiew pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, kaplica cmentarna pw. Kazańskiej Ikony Matki Bożej oraz mała kapliczka znajdująca się na starym cmentarzu w Narwi.

W miejscowości Odrynki znajduje się cerkiewka pw. Św. Jana Złotoustego, natomiast we wsi Rybaki cerkiewka również pw. Św. Jana Złotoustego.

WIRTUALNY SPACER PO CERKWI W NARWI

Historia cerkwi pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Narwi

Historia parafii w Narwi sięga do początku XVI wieku kiedy to ufundowana została cerkiew w Narwi, jednak zachowane źródła nie pozwalają jednoznacznie określić fundatora świątyni. Pierwsza wzmianka źródłowa o istnieniu cerkwi ruskiej w Narwi przy ulicy Bielskiej pojawiła się w rejestrze pomiary włócznej z 1560 roku. Natomiast pierwszy dochowany opis cerkwi pochodzi z 1772 roku. Według Klirovoj Vedomosti z 1846 roku cerkiew i plebania zostały wybudowane na jednym placu, zaś liczba wiernych w parafii wynosiła 2244 osoby zamieszkałe w 282 domach. W 1847 roku liczba wiernych wynosiła już 2284 osoby, zaś cerkiew parafialna znajdowała się w dekanacie bielskim diecezji litewsko - wileńskiej.

W 1882 roku przystąpiono do budowy nowej drewnianej cerkwi, którą 9 maja 1885 roku poświęcono - świątynia ta jest po dzień obecny cerkwią parafialną w Narwi.

W 1901 roku cerkiew w Narwi znalazła się w diecezji grodzieńskiej, zaś liczba parafian wynosiła w 1905 roku 3098 osób. W 1913 roku dookoła parafialnej cerkwi wzniesiono ogrodzenie kamienne z bramą wejściową.

W okresie I wojny światowej liczba wiernych parafii narewskiej uległa zmniejszeniu, gdyż miejscowa ludność podczas wojny ewakuowała się w głąb Rosji. W okresie międzywojennym cerkiew w Narwi uzyskała status parafii etatowej, której duchowny otaczał opieką sąsiednie parafie. Po II wojnie światowej spora liczba wiernych znowu wyjechała do Związku Radzieckiego, a cerkiew w Narwi weszła w skład diecezji warszawsko - bielskiej, zaś w latach 60-tych do dekanatu narewskiego.

12 kwietnia 1990 roku parafię narewską dosięgła ogromna tragedia - w Wielki Czwartek podczas pożaru wnętrze świątyni w Narwi zostało wypalone. W odbudowie cerkwi uczestniczyli czynnie wszyscy parafianie - odrestaurowano całe wnętrze świątyni łącznie z nowym ikonostasem i nowymi ikonami. 25 września 1994 roku cerkiew została konsekrowana. W tym samym roku w obrębie świątyni parafialnej wybudowano z ujęcia wodociągowego studzienkę do święcenia wody.

1.	2.	3.	4.

Cerkiew cmentarna pw. Matki Bożej Kazańskiej w Narwi

Stary cmentarz grzebalny znajdujący się około 250m od cerkwi parafialnej przy ulicy Bialskiej założono pod koniec XVIII wieku. Na cmentarz ten przeniesiono starą cerkiewkę z Czyż. W czasie rozbiórki natrafiono na napis, iż świątynia ta została ofiarowana cerkwi w Czyżach w 1784 roku. Według Klirovoj Vedomosti z 1846 roku była to drewniana kaplica kryta słomą, w której odprawiano tylko panichidy podczas pogrzebów. Kapliczka ta została konsekrowana 22 października 1853 roku pw. Ikony Kazańskiej Matki Bożej.

W 1993 roku kapliczka ta została rozebrana i przy wsparciu finansowym Wojewódzkiego Konserwatora w Białymstoku przeniesiona po raz drugi na czynny cmentarz prawosławny w Narwi, znajdujący się na obrzeżach miejscowości około 1300m od cerkwi parafialnej. Cerkiewce nadano pierwotny wygląd i pokryto gontem, a jej konsekracja nastąpiła 25 września 1994 roku. Natomiast na starym cmentarzu, w miejscu gdzie znajdował się ołtarz, postawiono w 1994 roku małą murowaną kapliczkę dla uszanowania miejsca po rozebranej świątyni i wiecznego spoczynku przodków.

1 maja 2000 roku (prawosławna Wielkanoc) świątynia została podpalona i doszczętnie spłonęła. Jednak bardzo szybko została ona odbudowana przy zachowaniu pierwotnego wyglądu.

Cerkiew pw. Św. Jana Złotoustego w Odrynkach

Miejscowość Odrynki jest ściśle powiązana z Monasterem Narewskim, który powstał na terenie Puszczy Narewskiej w XVI wieku, zaś rozwiązano go ostatecznie w 1824 roku. W uroczysku Krynoczka zwanym inaczej Żurawlik albo Monastyr, leżącym koło wsi Odrynki, zbudowano kapliczkę. W tradycji utrwalonej wśród miejscowej ludności przypomina ona dawny monaster i w pewnym sensie jest jego spadkobierczynią, gdyż na ekteniach po dziś dzień zanoszone są modlitwy o swiatiej obitieli siej.

W miejscu starej, spalonej, monasterskiej świątyni w latach 60-tych XIX wieku została wzniesiona cerkiew wraz z kapliczką na Krynoczce. W latach 80-tych XX stulecia okalający świątynię cmentarz został ogrodzony betonowym murem i od tego czasu zaczęto dokonywać na nim pochówków zmarłych ze wsi Odrynki. Święta szczególnie czczone w tym miejscu to dzień Św. Jana Teologa oraz Św. Anny.

Cerkiew pw. Św. Jana Złotoustego w Rybakach

Kamień węgielny pod tę cerkiewkę został położony dnia 25 września 1994 roku. Cerkiew murowana i obita boazerią zbudowana została wysiłkiem mieszkańców wsi Rybaki. Aktu poświecenia świątyni dokonano dnia 24 czerwca 1997 roku.

Święta szczególnie obchodzone w tej cerkwi to Śww. Apostołów Bartłomieja i Barnaby (24 czerwca) oraz Św. Jana Złotoustego (26 listopada).

Główne święta parafialne

• Św. Antoniego Peczerskiego - 23 lipca
• Podwyższenie Krzyża Świętego - 27 września
• Ikony Matki Bożej Kazańskiej - 4 listopada

Kancelaria